در نوامبر ۲۰۲۵، ولو (Valve) با معرفی نسل جدید Steam Machine، موجی از هیجان در میان گیمرها ایجاد کرد. این دستگاه که قرار است در اوایل سال ۲۰۲۶ عرضه شود، نه تنها بازگشت یک ایده قدیمی است، بلکه نشانهای از تحولی بزرگ در صنعت بازیهای ویدیویی محسوب میشود؛ تحولی که در آن مرز بین کنسول و PC بهتدریج در حال محو شدن است.
Steam Machine: بازگشت پیروزمندانه یک ایده شکستخورده
Steam Machine نسل اول در نوامبر ۲۰۱۵ عرضه شد اما با شکست مواجه گردید. اما حالا، ده سال بعد، ولو در موقعیت بهتری برای تلاش مجدد قرار دارد. موفقیت چشمگیر Steam Deck و رشد قدرتمند بازیهای PC، زمینه را برای این بازگشت فراهم کرده است.
این دستگاه جدید یک مکعب کوچک شش اینچی است که قدرت پردازشی آن تقریباً شش برابر Steam Deck اعلام شده. با پردازنده AMD Zen 4 شش هستهای، گرافیک RDNA 3 با ۸ گیگابایت حافظه VRAM و ۱۶ گیگابایت رم DDR5، این دستگاه قادر است بازیها را در وضوح ۴K با ۶۰ فریم بر ثانیه اجرا کند.
آیا Steam Machine یک کنسول است یا PC؟
ولو تأکید کرده که Steam Machine مانند یک PC با همان سطح عملکرد قیمتگذاری خواهد شد، نه مانند کنسولهایی که معمولاً با قیمت پایین تر و یا سود پایین به فروش میرسند. با این حال، در عمل، Steam Machine بیشتر شبیه یک کنسول عمل میکند:
- سختافزار ثابت: تقریباً همه قطعات داخلی لحیم شده هستند و قابلیت ارتقاء محدودی دارند.
- تجربه کاربری ساده: با SteamOS و رابط کاربری Big Picture Mode که شبیه PlayStation یا Xbox عمل میکند
- طراحی برای اتاق نشیمن: با قابلیت بیدار کردن دستگاه با کنترلر جدید Steam و اتصال بیسیم تا چهار کنترلر
استراتژی مایکروسافت و پایان جنگ کنسولها
آنچه Steam Machine را جالبتر میکند، تغییر استراتژی مایکروسافت در همین زمان است. در سال ۲۰۲۵، تعدادی از بازیهای انحصاری Xbox به PlayStation آمدند، از جمله Forza Horizon 5، Indiana Jones and the Great Circle و Age of Mythology: Retold.
افزایش قیمتهای Xbox: مشکلی جدی
مایکروسافت در سال ۲۰۲۵ دو بار قیمت کنسولهای خود را افزایش داد:
افزایش قیمت اول (می ۲۰۲۵):
Xbox Series X از ۵۰۰ دلار به ۶۰۰ دلار و Series S از ۳۰۰ دلار به ۳۸۰ دلار افزایش یافت
افزایش قیمت دوم (اکتبر ۲۰۲۵):
Xbox Series X با ۵۰ دلار افزایش دیگر به ۶۴۹ دلار رسید، که ۱۵۰ دلار بیشتر از قیمت اولیه آن در سال ۲۰۲۰ است
این در حالی است که PS5 استاندارد در ۵۵۰ دلار قیمتگذاری شده و حتی PS5 Pro با قدرت بیشتر تنها ۷۴۹ دلار قیمت دارد. علاوه بر این، مایکروسافت اعلام کرد که از تعطیلات ۲۰۲۵، قیمت بازیهای انحصاری خود را به ۸۰ دلار افزایش خواهد داد.
Xbox بهعنوان پلتفرم، نه یک کنسول
گزارشها نشان میدهند که Xbox نسل بعدی روی سیستم عامل ویندوز کامل اجرا خواهد شد و به فروشگاههای مختلف PC از جمله Steam، Epic Games Store و Battle.net دسترسی خواهد داشت. این به معنای دسترسی بازیکنان Xbox به بازیهای انحصاری PlayStation که روی Steam منتشر شدهاند مانند God of War و Spider-Man است.
ترکیب دنیای کنسول و PC: آیندهای اجتناب ناپذیر
چندین عامل نشان میدهد که تفاوت بین کنسول و PC در حال کاهش است:
۱. فروش دیجیتال غالب شده است
تحلیلگر صنعت مت پیسکاتلا در ژانویه ۲۰۲۵ اعلام کرد که فروش فیزیکی بازیهای ویدیویی در ایالات متحده از سال ۲۰۲۱ نصف شده و بیشتر از ۸۵ درصد کمتر از اوج خود در سال ۲۰۰۸ است. حالا بازیکنان کنسول و PC هر دو بهطور عمده از فروشگاههای دیجیتال خرید میکنند.
۲. سختافزار کنسولها قابل سفارشیسازی شده
PS5 در چندین مدل با حافظه مختلف عرضه میشود و میتوانید SSD آن را ارتقا دهید یا درایو دیسک اضافه کنید. این در حالی است که کاربران PC به قابلیت تعویض قطعات عادت دارند، اما کنسولها نیز به این سمت پیش میروند.
۳. انحصاریها در حال محو شدن هستند
مایکروسافت سیاست خود برای بازیهای first-party تغییر داده و اعلام کرده که همه بازیهای Xbox Studios در نهایت روی کنسولهای PlayStation و Nintendo نیز منتشر خواهند شد. این تغییر استراتژی بزرگی است که میتواند صنعت را دگرگون کند.
۴. تسلط Steam بر صنعت گیمینگ
Steam حدود ۷۵ درصد سهم بازار را در اختیار دارد و بیشتر بازیکنان PC به دلیل راحتی داشتن کتابخانه عظیم در یک مکان، وفادار ماندهاند – دقیقاً مانند بازیکنان کنسول.
Steam Machine در برابر کنسولهای سنتی
برخلاف PS5 و Xbox، ولو تأکید کرده که Steam Machine قیمتی مطابق با بازار فعلی PC خواهد داشت.
تحلیلگران پیشبینیهای متفاوتی دارند:
- Rhys Elliott از Alinea Analytics معتقد است نقطه ایدهآل ۴۰۰ دلار برای مدل پایه با کنترلر است
- David Cole از DFC Intelligence پیشبینی کرده Steam Machine میتواند از ۸۰۰ دلار شروع شود و تا ۱۰۰۰ دلار برای مدل ۲TB برسد
- Joost Van Dreunen از Superdata گفته مدل پایه میتواند ۵۵۰ دلار و نسخه ۲TB حدود ۷۵۰ دلار باشد
چرا Steam Machine میتواند موفق شود؟
۱. موفقیت Steam Deck: بلومبرگ گزارش داد که Steam دارای ۴۰ میلیون بازیکن فعال روزانه است، که بازار قابل توجهی برای محصولات جدید ولو فراهم میکند.
۲. زمان مناسب: با افزایش قیمتهای Xbox و استراتژی چندپلتفرمی مایکروسافت، بازار برای جایگزینی باز است.
۳. اکوسیستم قوی: دسترسی به کتابخانه عظیم Steam با بیش از ۱۸,۵۰۰ بازی منتشرشده تنها در سال ۲۰۲۴.
۴. SteamOS بهبودیافته: با لایه سازگاری Proton که به بازیهای ویندوزی اجازه اجرا روی Linux را میدهد.
۵. تجربه کاربری ساده: رابط کاربری Big Picture Mode احساس بهتری نسبت به PlayStation یا Xbox دارد زیرا فاقد تبلیغات و سرویسهای اضافی است.
نتیجهگیری
شاید سوال دیگر این نباشد که “آیا Steam Machine یک کنسول است یا PC؟” بلکه این باشد که “آیا این تمایز اصلاً اهمیت دارد؟”
با افزایش قیمتهای Xbox، استراتژی چندپلتفرمی مایکروسافت، فروش دیجیتال بازیها، و محو شدن انحصاریها، به نظر میرسد صنعت بازی به سمت آیندهای حرکت میکند که در آن پلتفرم کمتر اهمیت دارد و تجربه بازیکن در مرکز توجه است.
Steam Machine نماد این تحول است – دستگاهی که راحتی کنسول را با قدرت و انعطافپذیری PC ترکیب میکند. و شاید در آینده نهچندان دور، جنگ کنسولها به معنای سنتی آن دیگر وجود نداشته باشد، و همه ما فقط “گیمر” باشیم، صرفنظر از اینکه روی چه دستگاهی بازی میکنیم.
